Wat betekent ‘typegoedgekeurd’ bij een katalysator of roetfilter?

Gehomologeerd betekent typegoedgekeurd. Een typegoedgekeurde katalysator of roetfilter is een vervangend onderdeel dat door een onafhankelijke technische dienst is getest en door een overheidsinstantie is goedgekeurd voor een vaste lijst voertuigen, en dat een permanent goedkeuringsmerk draagt om dat te laten zien^1,2,3. Het is het woord dat u terugziet in onze productnamen, zoals ‘Typegoedgekeurde benzinekatalysator’, en waar de H voor staat in een onderdeelnummer van BM Catalysts zoals BM91752H⁴. Hieronder leest u wat het betekent, wanneer de wet het voorschrijft en hoe u een onderdeel controleert.

Wat ‘gehomologeerd’ betekent

Een typegoedkeuring bevestigt dat de serieproductie van een voertuig, systeem of onderdeel aan vastgestelde prestatie-eisen zal voldoen. Een technische dienst voert de tests uit en een goedkeuringsinstantie verleent de goedkeuring. Die komt er alleen als de fabrikant kan aantonen dat de onderdelen die hij daarna maakt gelijk blijven aan de geteste exemplaren; dat heet conformiteit van de productie¹.

VN-Reglement nr. 103 regelt hoe vervangende katalysatoren worden goedgekeurd⁵. De Euro 5- en Euro 6-regels gebruiken dezelfde tests voor elke vervangende ‘voorziening voor verontreinigingsbeheersing’, de wettelijke term voor de onderdelen die de uitstoot van een voertuig regelen en beperken. Roetfilters en GPF’s vallen daar dus ook onder. Het vervangende onderdeel wordt op een testvoertuig gemonteerd in plaats van het originele onderdeel en gecontroleerd op uitstoot, duurzaamheid en samenwerking met het boorddiagnosesysteem (OBD), het systeem dat de emissiebeheersing bewaakt en foutcodes opslaat^3,6.

Een goedkeuring geldt voor bepaalde voertuigen, en het onderdeel mag alleen worden gemonteerd op een voertuig dat onder die goedkeuring valt⁵. Volgens de Euro 5- en Euro 6-regels moet het worden geleverd met de lijst van voertuigen, met hun bouwjaren, waarvoor het is goedgekeurd³. Daarom staat een typegoedgekeurd onderdeel vermeld bij bepaalde modellen en bouwjaren. BM Catalysts, de fabrikant van alle onderdelen die wij verkopen, geeft aan dat zijn typegoedgekeurde assortiment wordt getest volgens VN-Reglement nr. 103⁷.

Wanneer de wet een typegoedgekeurd onderdeel voorschrijft

In Nederland, zoals in de rest van de Europese Unie, schrijven de Euro 5- en Euro 6-regels (Verordening (EG) nr. 715/2007) voor dat nieuwe vervangende emissiebeperkende onderdelen voor deze voertuigen typegoedgekeurd zijn; zonder goedkeuring mogen ze niet worden verkocht of gemonteerd. En ongeacht de leeftijd van het voertuig: emissiebeperkende voorzieningen verwijderen of onklaar maken is niet toegestaan. Een af fabriek gemonteerd roetfilter uit een dieselauto verwijderen mag in Nederland niet, omdat het voertuig dan niet meer voldoet aan de eisen waarop het is toegelaten.

In het Verenigd Koninkrijk, waar wij gevestigd zijn, staan deze regels in een wet uit 2009, de Motor Vehicles (Replacement of Catalytic Converters and Pollution Control Devices) Regulations, die ook data voor oudere voertuigen noemt⁵. Ter vergelijking:

Onderdeel	Voertuig	Typegoedkeuring verplicht in het Verenigd Koninkrijk?
Katalysator	Eerste registratie vóór 1 maart 2001	Nee, maar het vervangende onderdeel moet even goed presteren als het origineel2
Katalysator	Personenauto of lichte bestelauto, goedgekeurd met een katalysator en voor het eerst in gebruik genomen op of na 1 maart 2001	Ja2,5
Roetfilter	Euro 4 of ouder	Nee2
Katalysator, roetfilter of GPF	Euro 5 of Euro 6	Ja2,5,6

Euro 5 geldt voor voertuigen die vanaf 1 januari 2011 zijn geregistreerd, al zijn sommige eerder geregistreerd, en volgens de Britse overheid staat de Euronorm op het registratiedocument². In Nederland staat de emissieklasse van uw voertuig in het kentekenregister van de RDW; u vindt die met de kentekencheck van de RDW. Lees ook onze uitleg over de Euro-emissienormen.

De regels richten zich op bedrijven: in het Verenigd Koninkrijk is een bedrijf strafbaar als het een onderdeel levert of monteert dat er niet aan voldoet, en ‘leveren’ omvat ook het te koop aanbieden of uitstallen van een onderdeel⁵. Onze uitleg over typegoedkeuring en de wet gaat verder in op de sancties.

Typegoedgekeurd, origineel, niet-goedgekeurd en universeel

• Origineel vervangingsonderdeel: het onderdeel van de voertuigfabrikant zelf. Het is toegestaan waar een goedgekeurd onderdeel verplicht is, als het gemarkeerd en gedocumenteerd is als origineel vervangingsonderdeel voor uw voertuig⁵.
• Typegoedgekeurd (gehomologeerd): een onderdeel uit de vrije markt (aftermarket) dat is goedgekeurd als vervanging voor de voertuigen op de goedkeuring³.
• Niet-goedgekeurd: zonder goedkeuring, dus alleen te monteren waar de wet geen goedkeuring eist, in het Verenigd Koninkrijk bijvoorbeeld een katalysator voor een voertuig dat vóór 1 maart 2001 voor het eerst is geregistreerd, of een roetfilter voor een Euro 4-voertuig of ouder².
• Universeel: een katalysator die op veel uitlaten kan worden aangepast. BM Catalysts maakt zijn universele katalysatoren bijvoorbeeld zonder aansluitstukken, zodat er pijpstukken met de juiste diameter in kunnen worden gelast⁸. Waar de wet een goedgekeurd onderdeel eist, mag een universele katalysator alleen worden gemonteerd als de goedkeuring ervan uw voertuig dekt⁵.

Controleert de APK of een onderdeel typegoedgekeurd is?

Niet rechtstreeks. Sinds 20 mei 2018 volgen de Nederlandse APK en de Britse MOT dezelfde Europese richtlijn (2014/45/EU). De keurmeester controleert de zichtbare emissiebeperkende onderdelen, zoals de katalysator en het roetfilter, en keurt een voertuig af als door de fabrikant gemonteerde apparatuur ontbreekt, duidelijk is aangepast of duidelijk defect is, of als er aan een roetfilter is geknoeid. Ook de uitstoot wordt gemeten; bij dieselauto’s met een af fabriek gemonteerd roetfilter gebeurt dat sinds 1 januari 2023 met een deeltjestellertest. Geen van deze controles kijkt naar het goedkeuringsmerk⁹.

Goedgekeurd worden bij de APK bewijst dus niet dat een onderdeel typegoedgekeurd is, en een niet-goedgekeurd onderdeel monteren waar de wet een goedgekeurd onderdeel eist, blijft verboden voor het bedrijf dat het levert of monteert⁵. Daarnaast gelden de regels voor gebruik op de weg: ook in Nederland moet de emissiebeperking van uw voertuig in orde blijven. In het Verenigd Koninkrijk mag een voertuig dat vanaf 1 januari 2001 in gebruik is genomen niet de weg op als het zijn uitstootgrenzen overschrijdt doordat de uitlaat is aangepast of een emissiebeperkende voorziening niet goed werkt, al mag het wel naar een plek rijden waar die voorziening wordt gerepareerd of vervangen¹⁰.

Wat typegoedkeuring voor u betekent bij aankoop

• Pasvorm en Euronorm. De goedkeuring koppelt het onderdeel aan bepaalde voertuigen en hun Euronorm. BM Catalysts wijst erop dat onderdelen voor verschillende voertuigen en Euronormen dezelfde behuizing en leidingen kunnen hebben en toch van binnen verschillen. Een onderdeel dat passend te maken is, is dus niet per se goedgekeurd voor uw voertuig¹¹.
• Uitstoot. Een typegoedgekeurd onderdeel is op een voertuig getest in plaats van het origineel³, maar het kan een motorprobleem niet compenseren: de oorzaak van het defecte oude onderdeel moet eerst worden verholpen, anders kan ook het nieuwe beschadigd raken¹². Lees afgekeurd bij de APK op uitstoot: wat nu?
• Garantie. Op onze katalysatoren en roetfilters zit 2 jaar fabrieksgarantie, 3 jaar op premium roetfilters van siliciumcarbide, tegen fabricagefouten, naast uw wettelijke rechten. BM Catalysts sluit bijvoorbeeld schade door een klap, vervuiling door olie en uitlaatpasta vóór een katalysator uit¹². Lees hoe u een garantieclaim indient.

Zo ziet u of een onderdeel typegoedgekeurd is

1. Zoek het goedkeuringsmerk. Een typegoedgekeurde katalysator of roetfilter is permanent gemarkeerd met een goedkeuringsmerk, de naam of het merk van de fabrikant, en het merk en onderdeelnummer². Volgens de Europese regels is het merk een kleine letter ‘e’ in een rechthoek, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend, met het goedkeuringsnummer ernaast³; 4 staat voor Nederland en 11 voor het Verenigd Koninkrijk². Onderdelen die volgens het VN-systeem zijn goedgekeurd, dragen in plaats daarvan een hoofdletter ‘E’¹. Waar mogelijk moet het merk zichtbaar zijn als het onderdeel is gemonteerd³.
2. Controleer de voertuiglijst. Staat uw voertuig niet op de lijst die bij het onderdeel hoort, dan is het onderdeel er niet voor goedgekeurd³.
3. Let op een waarschuwingslabel. In het Verenigd Koninkrijk moet een onderdeel dat niet typegoedgekeurd is dat via een markering of label vermelden: op een katalysator dat levering verboden is voor typegoedgekeurde voertuigen die op of na 01/03/2001 in gebruik zijn genomen; op een roetfilter dat levering verboden is voor voertuigen die zijn goedgekeurd volgens Verordening (EG) nr. 715/2007².
4. Vraag om het certificaat. Bij twijfel adviseert de Britse overheid de fabrikant of distributeur om een kopie van het typegoedkeuringscertificaat te vragen². Dat is overal een goed advies.

In ons assortiment hebben typegoedgekeurde onderdelen een H aan het eind van het onderdeelnummer (HP bij premium roetfilters) en staat ‘Typegoedgekeurd’ op de productpagina, met de voertuigen, bouwjaren en Euronorm waarvoor elk onderdeel in de catalogus staat (zie onderdeelnummers van BM Catalysts uitgelegd). Elk BM-onderdeel heeft ook een serienummer van zes letters dat met C of D begint, meestal ingeslagen op de behuizing: noteer het vóór de montage, want u hebt het nodig bij elke garantievraag¹².

Na de brexit: wie keurt onderdelen nu goed?

In het Verenigd Koninkrijk worden goedkeuringen verleend door de Vehicle Certification Agency (VCA) namens de Britse minister van Verkeer, volgens het Britse (GB en UK(NI)) en het VN-systeem; EU-goedkeuringen worden verleend door de goedkeuringsinstanties van de EU-lidstaten, in Nederland de RDW¹. Het Verenigd Koninkrijk is partij bij het VN-verdrag waarop VN-goedkeuringen berusten¹³, net als Nederland en de Europese Unie, en die goedkeuringen worden in Groot-Brittannië en Noord-Ierland zonder verdere goedkeuring aanvaard¹⁴. De Britse wet uit 2009 geldt nog steeds in het hele Verenigd Koninkrijk, is voor het laatst in 2020 bijgewerkt en verwijst nog altijd naar dezelfde Europese en VN-goedkeuringsnormen⁵. Voor een in Nederland geregistreerd voertuig gaat het om het goedkeuringsmerk van het onderdeel en de lijst van voertuigen die het dekt: neem bij twijfel contact met ons op voordat u bestelt.

Een typegoedgekeurd onderdeel voor uw voertuig vinden

Alle onderdelen die wij verkopen, worden gemaakt door BM Catalysts. Alle combinaties van katalysator en roetfilter, combinaties van katalysator en GPF en SCR- en roetfiltereenheden in ons assortiment zijn typegoedgekeurd. Ook bij onze katalysatoren en roetfilters bieden wij in Nederland alleen typegoedgekeurde uitvoeringen aan; onderdelen zonder H, vooral katalysatoren voor oudere Euro 1- en Euro 2-voertuigen en roetfilters voor Euro 3- en Euro 4-diesels, verkopen wij hier niet. De meeste onderdelen worden geleverd met een montageset, op alle onderdelen zit minstens 2 jaar garantie en onze pasgarantie, en wij bezorgen in Nederland per koerier, meestal binnen 3 tot 5 werkdagen na verzending. Kies hieronder uw voertuig om de onderdelen te zien die ervoor in de catalogus staan, of kies het in de lijst met voertuigen.